توهین به ادیان و مقدسات دینی، جرم انگاری و پیگیری قانونی/ دکتر محمد تهامی از مغرب

دکتر محمد تهامی ذکیر از  کشور مغرب با شرکت در دومین کنفرانس بین المللی فقه و قانون تحت عنوان اخلاق و قانون، مقاله خود را با موضوع « توهین به ادیان و مقدسات دینی، جرم انگاری و پیگیری قانونی با توجه حقوق بین الملل و فقه اسلامی» را ارائه داد.

به گزارش روابط عمومی، چکیده این مقاله به شرح زیر است.

پژوهش حاضر سعی دارد با ارائه دیدگاه قانونی و فقهی به اهداف زیر برسد:

بررسی امکان مجرمانه دانستن “ تمسخر دین اسلام و توهین به نمادهای دینی آن” ( از طریق تمسخر اعتقادات مجرم و بدنام کردن یا توهین به نمادهای دینی او و ...)

دوما : محاکمه اهانت کننده، از طریق دادگاه های بین المللی و داخلی، از طریق متون قانون بین المللی و اسناد حقوقی بین المللی، و یا از طریق قوانین جزایی و تنبیهی کشورهای غربی و عربی.

این پژوهش به مقدمه و مجموعه ای از مباحث و مطالب تقسیم بندی شده است:

در واقع پژوهش حاضر به هتک حرمت اسلام و مظاهر و مقدسات دینی آن اشاره نموده است، البته که این مساله و به خصوص اهانت و هتاکی به پیامبر اسلام و تحریف حقایق مرتبط با سیره آن بزرگوار موضوع جدیدی نیست. چرا که آثار مستشرقان و مواضع سیاسی و رسانه ای قبل از استعمار جهان اسلام و حتی در زمان استعمار ، مملو از تجاوز آشکار، تحریف های برنامه ریزی شده، توهین به اسلام، مظاهر دینی و تاریخ تمدن آن است.

لیکن آنچه که این مساله را متفاوت کرده، این است که این موج جدید که بر ضد اسلام و مقدسات آن به راه افتاده از لحاظ حجم و انبوه و رشد رسانه ای بسیار بیش از پیش است و باعث واکنش های خشمگینانه ملتهای اسلامی و عربی شده و آثار منفی فراوانی بر روابط جهان اسلام و کشورهای غربی گذاشته است.

موضوعی که باعث شد بسیاری از نهادهای حقوقی و شخصیتهای قانونی جهان اسلام خواستار مجرمانه دانستن توهین و هتک حرمت به ادیان الهی و مظاهر دینی آن شدند. همچنین آنها خواهان این هستند که اهانت کنندگان را از طریق تمرکز بر بعضی از مواردی که در قانون کیفری اروپایی، هتک حرمت و اهانت به ادیان را جرم می شمارد محاکمه کنند و یا محاکمه آنها از طریق تکیه بر متون حامی حقوق دینی و نیز تکیه بر ویژگی های فرهنگی موجود در اسناد حقوقی بین المللی صورت گیرد .

در بخش اول پژوهش، تعدادی از مظاهر توهین و تحقیری که متوجه اسلام و پیامبر در دو دهه گذشته بوده آورده شده ، برای مثال: کتاب آیات شیطانی، فیلم اهانت به پیامبر و سیره آن حضرت، بی حرمتی به قرآن کریم در زندان گوانتانامو، کاریکاتورهای موهن و...

همچنان که به خلاصه ای از واکنشهای کشورهای اسلامی و عربی به مساله پرداخته شده و به بیان اینکه چگونه این اهانت ها باعث به راه افتادن موجی از تظاهرات و اعتراض ها می شود به طوریکه در برخی موارد این اعتراضها منجر به خشونت و سوزاندن بعضی از سفارت خانه ها و حتی کشته شدن یکی از سفیران گردیده است.

اما بخش دوم پژوهش به این مسایل اختصاص یافته است: ارائه مواد قانونی که در قوانین تنبیهی اروپا و برخی کشورهای عربی ،تحقیر و توهین به ادیان را جرم تلقی می کند. دوم: بررسی برخی متون قانونی که به احترام حقوق دینی افراد پرداخته است .

همچنانکه در این بخش به راهکار عملی و اجرایی متون و مواد قانونی و بیان چرایی عدم تبعیت و یا به کارگیری این قوانین پرداخته شده است،در ادامه درباره دلایل اعتراض برخی از افراد مبنی بر اینکه اجرای این قوانین متناقض با آزادی بیان است و همچنین چگونگی حل این مساله به گونه ای که قانون با اخلاق در آمیزد صحبت شده است.

بخش سوم اختصاص یافته است به : امکان جرم تلقی کردن تحقیر ادیان از طریق قوانین جزایی اروپا و اسناد حقوقی بین المللی، همچنین امکان مجازت اهانت کنندگان در دادگاههای اروپایی و بین المللی از طریق مجموعه ای از دلایل قانونی و حقوقی درج شده در متون قانونی همچون: توهین به ادیان با آزادی دینی تناقض  دارد، کما اینکه باعث ایجاد خشونت و ترویج تروریسم می گردد.

که این مساله تهدیدی بر صلح جهانی به شمار می آید و بازتاب منفی بر همزیستی بین جوامع و تمدن ها دارد ، تحقیر ادیان از انواع تبعیض دینی به شمار می آید، توهین به ادیان ممکن است باعث بروز جنگهای دینی ویرانگری گردد.

در پایان موضع فقه اسلامی درباره تحقیر و توهین به عموم ادیان و مقدسات دینی را بیان کرده، وسپس به این مطالب پرداخته شده است: احترام دین اسلام نسبت به سایر ادیان، نهی از ستم بر پیروان آن ها، مهمترین حقوق پیروان ادیان الهی غیر از اسلام در حکومت اسلامی و اینکه چگونه فقه اسلامی و دادگاه اسلامی، کسی را از حقوق تعیین شده در قرآن و سنت نبوی و فقه اسلامی برای اهل کتاب، تعدی کند را مورد مجازات قرار می دهد.